Nükleer savaş başlıklarının gelecek 10 yılda artması bekleniyor

Dünyada ABD’nin birinci nükleer bombayı 2. Dünya Savaşı’nda Japonya’ya karşı kullanmasıyla artan nükleer silahlanma yarışının önlenmesi için Nükleer Silahların Yayılmasını Tedbire Muahedesi (NPT) 1 Temmuz 1968’de imzaya açıldı ve 1970’te yürürlüğe girdi.

Anlaşma nükleer silahların yayılmasının önlenmesi, nükleer gücün sivil maksatlarla kullanımı ve nükleer silahsızlanma olmak üzere üç temel prensibe dayanırken hala 9 ülkenin nükleer savaş başlıklarına sahip olduğu biliniyor.

ABD ve Rusya, toplamı 12 bin 705’i bulan bu başlıkların yaklaşık yüzde 90’ına sahip durumda. Ocak 2022 itibariyle ABD’nin 5 bin 428, Rusya’nın 5 bin 997, Çin’in 350 Fransa’nın 290, İngiltere’nin 225, Pakistan’ın 165, Hindistan’ın 156, İsrail’in 90, Kuzey Kore’nin 20 nükleer savaş başlığı bulunuyor.

Nükleer silahların 1945’te birinci ortaya çıkışının akabinde çoğunluğuna ABD ve Rusya’nın sahip olduğu nükleer başlık sayısı 1952’de 1055, 1960’ta 22 bin 144, 1970’te 38 bin 899, 1980’de 55 bin 352, 1986’da ise tepeye ulaşarak 70 bin 354’e ulaştı. Sovyetler Birliği’nin dağılmasının akabinde 1992’de yaklaşık 52 bin 463’e gerileyen başlık sayısı 2000’de 34 bin 4, 2010’da 21 bin 234’e, 2020’de ise 13 bin 160’a düştü.

NÜKLEER SİLAHLARIN ARTMASI BEKLENİYOR

SIPRI’nın “2022 Yıllığı” raporunda nükleer silaha sahip ülkelerin, silahsızlanma konusunda bir an evvel somut harekete geçmemesi durumunda global nükleer savaş başlığı sayısının Soğuk Savaş’tan sonra tekrar yükselişe geçebileceği uyarısı yapıldı.

Rapora nazaran ABD ve Rusya’nın nükleer savaş başlıklarının 2021 ve evvelki yıllara nazaran azalması modernizasyon çalışmaları çerçevesinde eskiyen savaş başlıklarının sökülmesinden kaynaklanıyor.

Nükleer silah konusunda şeffaf olmayan Çin ise nükleer silah kapasitesinin artışı noktasında değerli bir eşikte bulunuyor. Ülkeden alınan uydu imajları inşa halindeki 300 yeni füze silosunun mevcudiyetini gösteriyor.

İngiltere ise 2021’de nükleer başlık kapasitesini artırma kararını açıklayarak elindeki nükleer başlık kapasitesini 260’a çıkaracağını duyurdu. İngiltere ayrıyeten ülkenin operasyonel nükleer başlık kapasitesi, konuşlandırılan savaş başlıkları ve füzelere ait sayıları kamuoyuna açıklamayacağını bildirdi.

Kuzey Kore de mevcut askeri nükleer programını ulusal güvenlik stratejisinin merkezi ögesi haline getirdi. Ülkenin elindeki savaş başlığı 20 civarında olmasına 40-45 savaş başlığı üretecek kadar gerece sahip olduğu kestirim ediliyor.

Fransa ise 2021’in başında 3. jenerasyon nükleer yakıtlı balistik füze denizaltısı geliştirmek için bir program başlattığını duyurdu.

Hindistan ve Pakistan da geçen yıl nükleer başlık taşıma kapasitesine sahip füzeler geliştireceğini açıkladı.

ÜLKELERİN NÜKLEER TESTLERİ

Dünyada bugün 13 bine yakın nükleer savaş başlığı bulunurken en çok savaş başlığı ABD ve Rusya’nın elinde bulunuyor. ABD 2. Dünya Savaşı sırasında birinci sefer nükleer silaha başvurduğu 1945’te Japonya’nın Hiroşima ve Nagazaki kentlerine atom bombaları attı.

Binlerce kişinin vefatına neden olan bu atak, nükleer bombaların yüksek tahrip gücü, kalıcı ziyanlı tesirleri askeri ve ruhsal üstünlük sağlaması nedeniyle Soğuk Savaş’ın birinci devirlerinde birçok ülkenin askeri güç ve statü kazanmak için edinmek istediği bir silah haline geldi.

Sovyetleri Birliği de birinci nükleer bomba testini 1949’da Kazakistan’ın Semipalatinsk bölgesinde gerçekleştirerek ABD’den sonra nükleer silah geliştirebilen ikinci ülke oldu.

İngiltere ise birinci nükleer testini 1952’de Avustralya’nın batı kıyısında yer alan Montebello Adaları’nda gerçekleştirdi. İngiltere’yi Fransa izledi.

Paris idaresi birinci testi Afrika’nın kuzeyindeki Sahra Çölü’nde 1960’ta yaptı, daha sonra nükleer testleri Güney Pasifik’e taşıdı.

Çin ise birinci nükleer testini bugün ülkenin Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki Gobi Çölü’nün Lop Parıltı test alanında 1964’te gerçekleştirdi.

Hindistan da 1974’te ülkenin Rajasthan Çölü’ndeki Pokhkran bölgesinde bir yer altı testi gerçekleştirirken NPT’yi imzalamayı reddetti. Hindistan’ın akabinde Pakistan 1998’de birinci nükleer denemesini gerçekleştirdi.

Kuzey Kore de NPT muahedesinden çekilmesinin akabinde 2006’da nükleer denemelere başladı.

Öte yandan nükleer savaş başlığına sahip olmasına yönelik zımnilik siyasetini benimseyen İsrail’in nükleer silahlarıyla ilgili datalar varsayımlara dayanıyor. Ülkenin birinci nükleer testi 1960’lı yıllarda yaptığı belirtiliyor.